English News
BATANGAS CITY — The Philippine Statistics Authority (PSA) Regional Statistical Services Office IV-A established an on-site PSA Kiosk at Batangas Medical Center (BatMC) on 14 September 2026 as part of the Handog Ng Pamilya Initiative, bringing essential civil registration services closer to patients, families, and newborns.
The initiative is being undertaken in partnership with Batangas Medical Center, a tertiary government hospital committed to providing accessible and responsive healthcare services.
The PSA Mobile Acceptance were envisioned to make civil registration and related document issuance services more convenient, particularly for families with newborn children.
Among the services to be facilitated through the initiative are:
- Assistance in processing applicable civil registration documents and requirements;
- Facilitation of requests for certificates of birth, marriage, death, and other civil registry documents, as applicable;
- Provision of PSA-related information and assistance to patients and their families regarding civil registration concerns; and
The PSA’s commitment to improving accessibility, convenience, and responsiveness to the needs of Filipino families is demonstrated by the creation of the PSA Acceptance of Civil Registry Documents.
The Philippine Statistics Authority (PSA) Region IV-A joins the global observance of International Identity Day on September 16, 2026, highlighting the continued progress of the Philippine Identification System (PhilSys), with 14,120,560 Filipinos in the region registered with the National ID as of 31 August 2026.
The figure represents an increase of 263,286 registrants, or 1.9 percent, from the 13,857,274 registered individuals recorded as of 31 January 2026, reflecting the sustained efforts of the PSA and its partners to make National ID registration accessible to communities across the region.
International Identity Day underscores the fundamental importance of legal identity as a gateway to rights, services, and opportunities. In the Philippines, PhilSys provides a foundational and inclusive means of establishing identity, with the National ID available in physical, paper, and digital formats.
As the National ID continues to reach more Filipinos, it also plays an increasingly important role in enabling secure and convenient identity verification for both government and private sector transactions.
In support of this, PSA Region IV-A continues to promote the National ID Authentication Services (NIDAS) among relying parties in the region. At present, the City Government of Tayabas is already integrated with and using NIDAS for its Tayabazen Digital Platform. Meanwhile, three LGUs—Batangas City, the City of Santo Tomas in Batangas, and the City of Antipolo—are currently in the process of integrating their systems with NIDAS.
These continuing initiatives demonstrate the PSA’s commitment to maximizing the benefits of the National ID and advancing a more inclusive, secure, and digitally enabled identity ecosystem in CALABARZON.
Technology is helping a growing rice enterprise in Cagayan turn post-harvest by-products into useful resources, demonstrating how innovation can improve productivity while supporting a more sustainable agricultural cycle.
The Department of Science and Technology (DOST), led by Secretary Renato U. Solidum Jr., together with Undersecretary for Regional Operations Engr. Sancho A. Mabborang and DOST Region 2 Regional Director Dr. Virginia Belgeria, visited Sampaguita Twin’s Buying Station and Rice Mill Co. in Cagayan as part of the 2026 Regional Science, Technology and Innovation Week (RSTW).
Managed by Eduardo Santos Carpio, the enterprise provides rice milling, grain trading, and post-harvest storage services to farmers and grain suppliers in Solana, Tuao, Sto. Niño, and Piat.
With technology upgrading support, the rice mill has strengthened its post-harvest operations, allowing faster processing, improved grain quality, better storage, and reduced dependence on weather conditions. These improvements contribute to higher productivity and income while helping the enterprise remain competitive.
More importantly, the rice milling operation demonstrates how agricultural by-products can be put to productive use.
Rice hulls generated during milling, for instance, can serve as biomass fuel for the mechanical dryer, providing an alternative energy source while reducing the amount of waste from processing. Rice bran, locally known as darak, can likewise be utilized as an ingredient in animal feed, particularly for hogs.
Other agricultural materials may also be processed into organic soil inputs, such as compost combined with animal manure, which can eventually be used to support crop production.
Through these practices, materials generated from rice processing gain value beyond their original purpose. What begins as palay from the farm can become rice for consumers, bran for animal feed, and rice hulls for energy, while properly processed organic materials can return nutrients to agricultural land.
This creates a cycle that gives deeper meaning to the concept “From the Farm, Back to the Farm”—maximizing the value of agricultural resources, reducing waste, and creating additional opportunities from every harvest.
The experience of Sampaguita Twin’s Buying Station and Rice Mill Co. highlights how government technology interventions, coupled with the initiative of local enterprises, can generate benefits beyond improved milling operations. By strengthening post-harvest systems and making better use of available resources, technology can help build more resilient, productive, and sustainable agricultural communities. (Nelson Santos)
Tagalog News
CITY OF LIPA, Batangas – Naitala sa 5.6 percent ang headline inflation sa rehiyon ng CALABARZON para sa buwan ng Agosto 2026, ayon sa pag-uulat ni Officer-in-Charge Charity O. Bautisa ng Statistical Operations and Coordination Division (SOCD) ng Philippine Statistics Authority (PSA) CALABARZON, sa ginanap na regional press conference nitong Miyerkules, ika-09 ng Setyembre taong kasalukuyan.
Ang paggalaw ng presyo ng mga bilihin at serbisyo ay bahagyang mas mabagal kumpara sa inflation ng rehiyon noong Hulyo 2026, na nasa 5.8 percent, at mas mabilis naman kaysa noong Agosto 2025 na naitala sa 2.4 percent.
Sa kasalukuyan, ang year-to-date inflation rate mula Enero hanggang Agosto 2026 ay tinatayang nasa 5.1 percent.
Sa mga pangkat ng kalakal, ang pangunahing dahilan ng mas mabagal na pagtaas sa pangkalahatang presyo sa rehiyon nitong Agosto 2026, kumpara noong nakaraang buwan ng Hulyo 2026, ay ang pagbaba ng presyo ng Food and non-alcoholic beverages na may 2.1 percent inflation. Ito ay sinundan ng Housing, water, electricity, gas, and other fuels na may 8.8 percent inflation.
Gayundin, sa mga grupo ng pagkaing produkto sa rehiyon, ang mga sumusunod na pangkat ay nagpakita ng mas mabilis na pagtaas ng presyo nitong buwan ng Agosto 2026 kumpara noong buwan ng Hulyo 2026: Bigas (14.2 percent); Fruits and nuts (8.0 percent); Flour, bread and other bakery products, pasta products, and other cereals (6.4 percent); at Ready-made food and other food products (4.8 percent).
Sa kabilang banda, ang Fish and other seafood na may 6.9 percent inflation; Oils and fats na may 6.2 percent inflation at Mais na may 1.8 percent inflation ay ang mga pangkat ng pagkain na nagpakita ng mas mabagal na pagtaas ng presyo noong buwan ng Agosto kumpara noong buwan ng Hulyo, taong kasalukuyan.
Samantala, nagpakita ng pagbaba ng presyo mula sa pagtaas noong nakaraang buwan ang Milk, other dairy products and eggs na may -1.0 percent inflation at Vegetables, tubers, plantains, cooking bananas and pulses na may -14.6 percent inflation. Nagpakita naman ng mas mabagal na pagbaba ng presyo ang Meat and other parts of slaughtered land animals na may -5.6 percent inflation.
Sa mga lalawigan at Highly Urbanized City ng CALABARZON, ang mga probinsiya ng Laguna, na may 6.7 percent inflation, at Cavite, na may 4.3 percent inflation, ay nagpakita ng mas mabagal na pagtaas ng presyo ng mga bilihin noong buwan ng Agosto 2026 kumpara noong Hulyo 2026. Subalit ang Quezon na may 6.3 percent inflation, City of Lucena na may 5.6 percent inflation, at ang Batangas na may 4.6 percent inflation, ay nakapagtala ng mas mabilis na pagtaas ng antas inflation noong Agosto 2026. Ang probinsiya naman ng Rizal ay nanatili sa antas na 6.6 percent inflation noong buwan ng Agosto 2026.
Dagdag dito, naitala sa rehiyon ng CALABARZON nitong Agosto 2026 ang 73 sentimong halaga ng purchasing power of peso (PPP) o ang halaga ng piso kumpara sa halaga nito noong 2018.
Iginiit ni Senador Loren Legarda na malaking hakbang tungo sa mas patas na singil sa kuryente ang pagtanggal ng Bureau of Internal Revenue (BIR) sa value-added tax (VAT) sa allowable system loss charges, ilang buwan matapos niyang unang kuwestiyunin ang pagbubuwis dito sa gitna ng krisis sa enerhiya at itulak ang agarang aksyon bago pa ito naging malawak na usapin. Noon pang Marso 2026, kinuwestiyon na ni Legarda ang VAT sa system loss at iba pang singil sa kuryente at naghain ng panukalang batas upang tugunan ito.
Noong Setyembre 14, 2026, inilabas ng BIR ang Revenue Memorandum Circular No. 97-2026, na kumikilala sa allowable System Loss Charge na pasok sa itinakdang cap ng Energy Regulatory Commission (ERC) bilang isang government-mandated pass-through cost. Dahil dito, hindi na ito isasama sa gross sales ng generation companies, National Grid Corporation of the Philippines, at distribution utilities para sa pagkukuwenta ng VAT.
Isa si Legarda sa mga unang opisyal ng pamahalaan na tahasang kumuwestiyon sa pagpapataw ng VAT sa system loss at iba pang bahagi ng electric bill habang nahaharap ang mga consumer sa tumataas na presyo ng enerhiya noong unang mga pagdinig ng Senate PROTECT Committee noong Marso 2026. Bago pa lumawak ang usapin, naghain na rin siya noong Marso 11 ng Senate Bill No. 1963.
“Noong Marso pa lang, tinapat ko na ang mga ahensya noong unang PROTECT hearing: bakit hindi tanggalin ang VAT sa system loss at iba pang charges? Bakit kailangang magbayad pa ng VAT ang consumer sa mga singil na hindi naman nila napakinabangan? At bago pa man ang PROTECT, naghain na tayo ng panukala para magkaroon ng malinaw at patas na batayan sa pagbubuwis, hindi lang sa system loss kundi kasama na rin ang lifeline at iba pang electricity charges, sa Senate Bill No. 1963 o ang VAT Treatment of Socialized Electricity Subsidies and Statutory Charges Act. Sa wakas, wala nang VAT ang system loss,” ipinahayag ni Legarda.
Ipinaliwanag ni Legarda na may agarang ginhawang maidudulot ang hakbang na ito sa mga pamilyang Pilipino. Batay sa average residential rates ng MERALCO noong 2025, ang isang household na kumokonsumo ng 200 kWh kada buwan ay nagbabayad ng humigit-kumulang ₱137 sa system loss charges. Kapag inalis ang 12% VAT dito, maaari itong mangahulugan ng bawas na nasa ₱16 kada buwan, o halos ₱200 kada taon. Para naman sa residential consumer na gumagamit ng 600 kWh kada buwan, maaaring umabot sa humigit-kumulang ₱49 kada buwan, o halos ₱600 kada taon, ang matitipid.
“Pero tandaan natin, VAT sa system loss pa lang ito. Maliit pa ang bawas ngayon, pero may iba pang charges sa electric bill na puwede pa nating tingnan. Kaya nga naghain tayo ng panukala para alisin din ang VAT sa iba pang singil sa kuryente. Ipinakita ng BIR na may mga bagay na puwede naman palang ayusin sa tamang pagpapatupad ng batas, kahit hindi na hintayin ang panibagong batas. Sana tingnan din ng BIR at iba pang ahensya kung saan pa puwedeng magbawas para gumaan naman kahit kaunti ang buwanang bayarin ng consumers,” ipinahayag ni Legarda.
Binigyang-diin ni Legarda na bahagi ito ng mas malawak niyang adyenda upang maibsan ang pasanin ng mga consumer at mabawasan ang buwis. Nitong taon, naghain siya ng Senate Bill No. 1851 upang ibaba mula 12% tungo sa 10% ang general VAT rate; Senate Bill No. 1857 upang mapagaan ang buwis sa mga pangunahing bilihin, mahahalagang utilities, at serbisyong medikal; Senate Bill No. 2255 o KITA Act upang madagdagan ang take-home pay ng mga manggagawa; at Senate Bill No. 2435 upang palakasin ang fuel security, transparency sa presyo, at proteksyon ng consumers sa panahon ng fuel emergencies.
“Magkakaugnay ang lahat ng ito. Kapag mataas ang kuryente, gasolina, pagkain at gamot, lumiit ang tunay na halaga ng sahod. Kaya kailangan nating dagdagan ang naiuuwi ng manggagawa at bawasan ang mga buwis at singil na nagpapabigat sa pamilya,” ipinahayag ni Legarda.
Ayon sa Senador, simula pa lamang ang kasalukuyang mga reporma sa buwis at mga hakbang upang maibsan ang gastos ng publiko. Dahil may mga consumer na nasingil ng buwis na hindi naman dapat ipinataw, sinabi niyang dapat gamitin ng pamahalaan ang lahat ng legal na paraan upang maibalik o ma-credit sa kanila ang mga maling nasingil na halaga.
“Ngayong malinaw na mali ang pagbubuwis sa taumbayan sa allowable system loss, dapat lang hanapan ng paraan ng pamahalaan na maibalik o ma-credit sa consumers ang VAT na maling nasingil sa kanila. Refund must follow,” ipinahayag ni Legarda.
Dagdag niya, dapat suriin ng BIR, ERC, Department of Energy (DOE), at iba pang kinauukulang ahensya ang lahat ng mekanismong pinahihintulutan ng umiiral na batas upang maibigay ang nararapat na ginhawa sa consumers, sa pamamagitan man ng refund, bill credits, tax credits, o iba pang legal na paraan.
Hinimok din ni Legarda ang mga consumer na maging mas mapagmatyag sa kanilang electric bill at agad i-report ang anumang kuwestiyonableng singil.
“Sa mga consumers, bantayan natin ang ating bill. Tingnan kung tama ang mga singil at kung may charge na hindi malinaw, itanong agad sa distribution utility at ipaalam din sa ERC. Maaari ring i-save o kuhanan ng litrato ang bill para may record tayo. Kung may nakitang mali o hindi maipaliwanag na singil, huwag palampasin. I-report agad para maimbestigahan at maitama,” ipinahayag ni Legarda.
Agad na nagkabisa ang RMC No. 97-2026 at ipatutupad ito prospectively alinsunod sa effectivity provisions ng ERC Resolution No. 26, Series of 2026.
PASAY CITY, Philippines — Nanawagan ang mga organisasyon ng kabataan at election lawyer na si Atty. Romulo Macalintal na huwag ipasa ang panukalang batas na magpapalawig sa termino ng mga opisyal ng barangay at Sangguniang Kabataan (SK) at magpapaliban sa Barangay at SK Elections (BSKE) hanggang 2028.
Sa isang press conference sa Pasay City, binigyang-diin ni Macalintal na maaaring mawalan ng sapat na panahon ang taumbayan upang kuwestiyunin sa Korte Suprema ang panukalang batas. “Para bang tinatanggalan tayo ng panahon para i-kwestyon ang nasabing panukalang batas… para siguro hindi tayo makapunta sa Korte Suprema,” ani Macalintal.
Sa ilalim ng kampanyang #YesToBSKE2026, iginiit ng mga youth organization na dapat ituloy ang halalan sa Nov 2, 2026, alinsunod sa karapatan ng taumbayan na pumili ng kanilang mga lider sa barangay. Binigyang-diin nila na ang kapangyarihan ng pamahalaan ay nagmumula sa sambayanan at dapat na naipapahayag sa pamamagitan ng malaya at regular na halalan.
Sinabi ng mga grupo na kung maipapasa ang panukalang term extension at election postponement, ito na ang magiging ika-siyam na pagkakataon na maipagpaliban ng Kongreso ang Barangay at SK Elections. Anila, paulit-ulit na ipinagkakait sa kabataan at sa taumbayan ang pagkakataong pumili ng kanilang mga lider sa lokal na pamahalaan.
Ayon sa mga kabataan, kabilang sila sa mga sektor na higit na maaapektuhan ng panibagong postponement. Dahil sa mga limitasyon sa edad para sa pagboto at pagtakbo sa SK, may mga kabataang maaaring hindi lamang maantala, kundi tuluyang mawalan ng pagkakataong makilahok sa halalan.
Sinabi ni Angel Justine Cruz ng Kaya Natin! Youth na ang panukalang postponement ay isa na namang pagkakait sa karapatan ng taumbayan na pumili ng kanilang mga lider sa lokal na pamahalaan.
Para naman kay Aira Joy Villamil ng Model SK, direktang maaapektuhan ng postponement ang mga kabataang nais makilahok sa pamamahala sa kanilang komunidad.
“Kapag ipinagpaliban ang halalan, hindi lamang petsa ang inaantala—inaalis din sa kabataan ang pagkakataong tumakbo, makaboto, at magkaroon ng tunay na kinatawan. Kapag humihina ang halalan, humihina rin ang pananagutan at kalidad ng pamamahala sa barangay,” ani Villamil.
Kinuwestiyon din ng mga kabataan ang pangangailangang ipagpaliban ang halalan kahit nakapaghanda na ang Commission on Elections (COMELEC). Ayon sa mga grupo, humigit-kumulang ₱8 bilyon na umano ang nagamit sa paghahanda para sa halalan at handa na ang COMELEC na isagawa ang BSKE.
Tinuligsa rin nila ang agarang pagsusulong ng limang taong termino para sa mga opisyal ng barangay at SK kahit hindi pa lubusang nasusubukan ang kasalukuyang apat na taong termino. Iginiit ng mga grupo na hindi dapat basta palawigin ang panunungkulan ng mga incumbent nang walang sapat na dahilan at walang panibagong mandato mula sa taumbayan.
Kung maipapasa ang postponement bill, aabot sa tatlong taon ang karagdagang panunungkulan ng mga kasalukuyang opisyal. Para sa mga kabataan, magiging katumbas ito ng pagbibigay ng panibagong termino sa mga incumbent kahit walang direktang mandato mula sa mga botante.
Sinabi naman ni Jacinto Aguillon ng Kilos Ko Youth na hindi kumakatawan sa interes o hinihingi ng karaniwang mamamayan ang panukalang postponement.
“The postponement of the 2026 BSKE is not in the people’s interest. It is not what the youth are asking of the government. Kapag ipinagpapaliban ang halalan, ipinagpapaliban din ang ating mga karapatan,” ani Aguillon.
Binanggit din ng mga grupo ang isang pag-aaral na nagsasabing halos walo sa bawat sampung Pilipino ang nais na matuloy ang halalan. Sa gitna ng iba’t ibang suliranin sa bansa, kinuwestiyon nila kung bakit minamadali ang term extension at postponement sa halip na pakinggan ang tinig ng taumbayan.
Nanawagan ang mga organisasyon ng kabataan, kasama si Atty. Macalintal, sa mga senador, kongresista, at Pangulo na igalang ang karapatang bumoto at pumili ng mga lider.
Itinutulak nila ang agarang pagdaraos ng Barangay at Sangguniang Kabataan Elections sa Nov 2, 2026.