QUEZON CITY — Opisyal na inilunsad ang pilot implementation ng Healthy Pisay at YAKAP sa Pisay kamakailan sa Philippine Science High School (PSHS) Main Campus bilang pagdiriwang ng Araw ng mga Guro.

​Nagbigay ng panimulang mensahe si Dr. Ronnalee N. Orteza, Executive Director V ng PSHS System, kung saan ipinaabot niya ang taos-pusong pasasalamat ng PSHS System para sa paglulunsad ng pilot implementation ng Healthy Pisay at Pisay.

​”Hindi natin maaaring masukat ang isang bagay na hindi umiiral,” ani Dr. Orteza. Pinasalamatan din niya ang mga guro at iskolar para sa Healthy Pisay.

​Sa pamamagitan ng isang video message, sinabi ni Dr. Renato U. Solidum, Jr., Kalihim ng Department of Science and Technology (DOST), “Inilulunsad natin ngayong araw ang kapwa Healthy Pisay at ang YAKAP sa Pisay pilot implementation sa Pisay Main Campus.”

​”Sa Agham tulad sa Kalusugan, hindi tayo naghihintay ng problema bago tayo kumilos,” dagdag pa niya. Binanggit din ni Solidum na ang kanyang mga magulang ay parehong mga guro.

​Pinuri niya ang mga guro sa kanilang dedikasyon sa tungkulin sa loob at labas ng silid-aralan. “Maraming salamat sa ating mga guro para sa inyong tapat at mabuting paglilingkod,” giit ni Solidum.

​Sinabi naman ni Dr. Edwin M. Mercado, Kalihim ng Kalusugan, na hindi man siya nagmula sa Pisay, marami siyang mga kaklase noon na mga iskolar ng NSDB na nagtapos sa Pisay.

​Ibinahagi ni Dr. Mercado na pumirma sila ng isang joint circular kasama ang DepEd at DILG na nagpapatibay sa Unified National Agenda (UNA) para sa Kalusugan. Layunin nitong ilapit ang promosyon sa kalusugan, pag-iwas sa sakit, at mga pangunahing serbisyong medikal sa mga Pilipino sa pamamagitan ng mga malulusog na kapaligiran tulad ng mga paaralan, lugar ng trabaho, at komunidad.

​Binigyang-diin niya na sa pamamagitan ng YAKAP Caravan sa Pisay, dinadala ng DOH at PhilHealth ang screening sa kalusugan at mga benepisyo ng PhilHealth palapit sa komunidad ng PSHS. “Para sa 1,440 na mag-aaral, habang 360 na teaching at non-teaching staff, at nakapaligid sa kani-kanilang pamilya, hatid namin ang YAKAP sa Pisay,” ani Mercado.

​”Makakatanggap din kayo ng libreng cancer at tuberculosis screening,” dagdag pa niya. “Kayo ang patunay na kaya nating maabot ang Universal Health Care. Kayo ang resibo namin na pwedeng gawin ito sa iba pang campus,” ani Mercado.

​Ayon naman kay Dr. Beverly Lorraine C. Ho, Presidente at CEO ng PhilHealth, “ngayon na, mas malawak ang coverage ng PhilHealth.” “Masaya kaming iabot ang aming mga serbisyo sa ating mga minamahal na guro dito sa Pisay,” aniya.

​”Kailangan nating mamuhunan sa pangunahing pangangalagang pangkalusugan o primary care at preventive care upang maiwasan ang mga malalang kondisyon sa kalusugan,” dagdag pa niya. “Sa ilalim ng UNA para sa Kalusugan, target ng DOH na ma-rehistro ang hindi bababa sa 60 milyong Pilipino sa ilalim ng YAKAP, kung saan 48 milyon ang target na sumailalim sa health screening at magkaroon ng access sa mga gamot sa pamamagitan ng GAMOT. At ang 1,440 na mag-aaral at 360 na teaching at non-teaching staff ng Pisay ay kabilang sa 48 milyon,” ani Dr. Ho.

​Iniugnay rin ng programa ang mga pasyente sa mas malalim pang pangangalaga sa pamamagitan ng YAKAP at GAMOT, na sumusuporta sa layunin ni Pangulong Ferdinand “Bongbong” R. Marcos, Jr. na gawing mas naaabot ang de-kalidad na pangkalusugan para sa bawat Pilipino at tiyaking walang maiiwan.

​Ang maagang pagkakalantad sa mahinang nutrisyon, mga hamon sa kalusugan ng isip, at klinikal na pagkabalisa sa mga Pilipinong kabataan na may edad 13 hanggang 15 ay nagpapakita ng mas malawak na epekto ng mga hamong ito sa pagkatuto, panlipunang pag-unlad, at pangkalahatang kapakanan (PIDS, 2026).

​Alinsunod sa direktiba ni Pangulong Marcos, Jr. na palawakin ang de-kalidad at abot-kayang pangangalagang pangkalusugan para sa mga Pilipino, pinatitibay ng DOH ang UNA para sa Kalusugan sa pamamagitan ng Healthy Settings approach sa mga paaralan, lugar ng trabaho, at komunidad.

​Upang makamit ito, pinag-isa ng DOH, kasama ang PSHS System, ang balangkas ng Healthy Learning Institutions (HLI) at ang programang Yaman ng Kalusugan (YAKAP).

​Tinitiyak ng pagtutulungang ito na habang binabago ang mga paaralan tungo sa pagiging mga kapaligirang nagtataguyod ng kalusugan, aktibong ginagabayan at ikinokonekta ng mga paaralan ang bawat mag-aaral sa isang YAKAP provider para sa de-kalidad, libre, at madaling maabot na serbisyong medikal.

​Ang paaralan ay karaniwang itinuturing na pangalawang tahanan ng isang bata — isang mahalagang tagpuan ng kalusugan kung saan ginugugol ang malaking bahagi ng mga taon ng pag-unlad at kung saan nabubuo ang mga gawi sa panghabambuhay na malusog na pamumuhay.

​Upang maprotektahan ang kanilang pagkatuto at produktibidad, napakahalagang panatilihin ang kalusugan at kapakanan ng mga bata. Kaya naman, nilalayon ng DOH na ilapit ang mga pangunahing serbisyong pangkalusugan sa mga paaralan upang direktang maihatid ang mga hakbang sa pag-iwas, promosyon, at kinakailangang pagpapagaling.

​Pinapalakas ng YAKAP sa Pisay ng DOH at PhilHealth ang pag-iwas, promosyon ng kalusugan, screening, at access sa mga benepisyo ng PhilHealth tulad ng YAKAP at GAMOT.

​Bukod dito, ipinapakita nito ang teorya ng pagbabago (theory of change) ng DOH na ang mga unang puntod ng serbisyong pangkalusugan, tulad ng mga klinika sa paaralan, ang pinakamainam na posisyon para maging mga care coordinator at patient navigator sa loob ng mas malawak na network ng mga magagamit na serbisyo.

​Ang isang network ng mga akreditadong espesyalista, na ginawang available ng PhilHealth sa PSHS, ay tumatanggap ng mga referral mula sa mga YAKAP clinic ng mga kalahok upang matiyak ang tuloy-tuloy na pangangalaga.